Ana içeriğe atla

Osmanlı Devleti Kuruluşu

Kayı Boyu Ve Osmanlı Ailesi
Osmanlı devletini kurmuş olan ailenin Oğuzların Gülhan kolunun Kayı boyundan
Oldukları tarihi vesikalardan anlaşılmaktadır. Kayının manası kudret ve kuvvet sahibi
Demektir.
Büyük Selçuklular 1071de Malazgirt meydan muharebesine müteakip kendilerine
bağlı aşiretleri muhtelif tarihlerde Anadolu’nun muhtelif yerlerine iskan etmişlerdir. Kayı
Boyu da bu sırada veya daha sonra ( Celaleddin Harzemşah’ın vefatına müteakip)
Anadolu’ya yerleşmişlerdir. (Bunlardan bir kısmı Osmanlı beyliğini kuran Kayılardır.) bu
Kayılar Anadolu’ya geldikten sonra çeşitli bölgeye yerleşmiş çeşitli ihtilaflar sonucunda
Bölünerek nihayetinde Ertuğrul ile kardeşi Dündar’ın emrindeki 400 çadır halkı bir
Müddet Erzurum pasin havalisinde kaldıktan sonra Moğol baskısı üzerine Alâeddin
Keykubat’a müracaat ile Ankara’nın batısındaki Karaca dağ taraflarına yerleştirilmişler
Daha sonra söğüt ve Domaniç havalisini işgal etmişlerdir.
Kayılar 400 çadır halkı olup 14. Asrın ikinci yarısında reisleri Ertuğrul beydi.
Ertuğrul beyin babasının Şimdiye kadar kaydedildiği üzere Süleyman sah olduğu
Şüphelidir. Yeni araştırmalar neticesindeki bulgularla babasının Gündüz Alp olması daha
Kuvvetle muhtemeldir. Osmanlı kaynaklarına göre Ertuğrul Gazinin validesinin Hayme
Ana’dır.
Osman Beyin Aşiret Reisliği Ve Uç Beyliği
Ertuğrul beyin vefatından sonra Dündar Bey Osman beyin reisliği için temayülün
Fazla olduğunu anlayınca Osman’ın reisliğini uygun buldu. Sağlam olmayan kayıtlara göre
Osman bey aşiret reisi olduğu zaman 23 yaşında idi ve Selçuk hükümdarı III. Gıyaseddin
Keyhüsrevin son senelerine doğruydu.
Osman Beyin Ahilerde Münasebeti
Osman beyi faaliyeti esnasında anadoluda ahilik ve Babailik olarak iki mühim
tarikat vardır. Ahi ulularından Şeyh Edebali ile Osman bey iyi ilişkiler içerisindeydi.
Edebalı kızı Balum(malhon) hatunu Gazi Osman Beye tezvic etmiş bu suretle Osman
Bey ahilerin nüfusundan faydalanmıştır.
Bazı kayıtlara göre babasından sonra söğüt ve havalisinin kendisine ikta edildiğine
Dair Selçuk hükümdarı Gıyaseddin Mesud tarafından Osman beye bir ferman gönderilmiş
Ve İnönü, Eskişehir’in ilhakıyla ellerindeki yerlere uç beyi olduğu bildirilmişti.
Osman beyin komşuları olan Rum beylerinin en kuvvetlisi İnegöl beyi idi. Osman
Bey ilk olarak bu kuvvetli hasmı ile çarpıştı ise de başarılı olamadı. Bundan sonra İnegöl
Beyi Karaca hisar beyi ile ittifak yaparak Osman Bey ile Domaniç havalisinde harp etti.
Savaşı Osman Bey kazandı.
1299 tarihinde Anadolu’da İlhamilere karşı yapılan Sulamış isyanı ve bu isyan
Sebebiyle III. Alâeddin Keykubat’ın kaçması üzerine ortada bir baş bulunmamasından
Dolayı daha serbest harekete başladı.
Koyunhisar Muharebesi
Osman Gazi ve arkadaşlarının başarıları Rum beyleri ve Bizans imparatorunu
Harekete geçirdi. Başta Bursa Rum valisi olmak üzere civar kale beyleri sözleştiler.
Bizans’tan da 2.000 kadar yardımcı kuvvet geldi. Osman Bey bu müttefik kuvvetlerini
Koyun hisar (Baphaon) muharebesinde bozguna uğrattı. Bu başarı neticesinde Bursa’nın
Batısındaki Kite Hisarı alındı.
İstanbul’dan sürekli yardım alabilen Bizans kale ve Şehirleri kolayca teslim
Olmuyorlar bunlar büyük bir gayretle mücadele ediyorlardı. Bundan dolayı Osman gazi ile
Oğlu Orhan gazinin fütuhatı diğer Anadolu beylerininkine nazaran daha çetin ve ağır
Oluyordu. Bu halde daha faal ve mücadeleci kuvvetler bulundurulması icap ettiriyordu.
İşte bu cevvaliyet küçük beyliğin sonraki başarılarında mühim etken olmuştur.
Bir taraftan Osman beye mensup kuvvetleri faaliyetleri diğer taraftan batı
Anadolu’yu istila etmekte olan Türk beylerinin balarılarından telaşa düşen imparator kız
Kardeşi Mara’yı ilhan hükümdarına vererek Moğol yardımını kazanmaya bu suretle
Türkleri tehdide teşebbüs ettiyse de bunun bir sonucunu göremedi. (1308)
Osman gazinin mücadelesinde başarılı olmasının sebeplerinden biriside imparator
İle torunu arasındaki saltanat mücadelesi ve bunun neticesinde Britinya ( İstanbul’un
Anadolu yakası, Kocaeli, Adapazarı ve Bolu’yu, Zonguldak’ın batısı Bilecik ve Bursa’nın
kuzey kesimleri havalisi) bölgesinin ihmal edilmiş olmasıydı.
Osman Gazi 1320 senesinden itibaren faaliyette görmüyoruz. Tarihler Nikrist
Hastalığı sebebiyle oğlu Orhan gaziyi vekil bıraktığını yazarlar. 1324 tarihli bir vesika ile
Orhan bey’in hükümdar bulunduğu ve ilk akçesinin tetkikinden de aynı senenin 3.
Ayında Osmanlı beyi olduğu anlaşılıyor.
Osman beyin ilk devirlerinde uçta bir aşiret beyi ve daha sonra uç beyi olmuş,
Beylik alameti olarak kendisine Selçuklu hükümdarı tarafından tabl ve alem denilen davul
İle bayrak gönderilmiştir.
Osman Beyin Oğulları
Osman Gazi’nin Orhan Beyden başka Alâeddin Ali, Pazarlu, Çoban, Melik, Hamid
İsimlerinde altı oğlu ile Fatma adında bir kızı olduğunu vesikalarla öğreniyoruz.
OSMANLI BEYLĠĞĠNĠN KURULUŞU ĠLK FAALĠYETĠ VE
TEŞKİLATI
Osman Bey babasının sağlığında evvela askeri idareyi eline aldıktan sonra 1321de
Mudanya’yı işgal etti. Çeşitli kumandanlarını da civar bölgelerin işgaline memur etmiştir.
Bursa’nın Alınması
Bursa 1315’ten beri yakınına yapılan kalelerle adeta muhasara altına alınmıştı.
Orhan bey tecrübeli kumandanları ile bursanın anahtarı sayılan Atranos (Orhaneli)
Kalesini alıp yıktıktan sonra Şehri kurtarmaktan ve yardım gelmesinden ümidi kesmiş olan
Bursa kale beyi bazı şartlarla bursayı teslim edeceğini bildirmiş 1326 tarihinde de Bursa
Türklere teslim edilmiştir.
Bursa’nın zaptından sonra beylik merkezi buraya nakledilmiştir. İlk Osmanlı akçesi
Burada kesilmiştir.
Plekanon Muharebesi ve İznik’in Zaptı
Türklerin Kocaeli yarımadasındaki kaleleri alarak boğaza inmeleri Bizans’ı telaşa
Düşürdü. İmparator gizlice hazırlıkta bulunarak Rumeli’den getirttiği 2.000 kişilik kuvvete
İstanbul civarından da kuvvet katarak bunlarla Anadolu yakasına geçmiştir. Bunu haber
Alan Orhan Bey İznik muhasarasına bir miktar asker bırakarak 8.000 mevcutlu kuvvetinin
Başında Plakanon mevkiinde bizansla çarpıştı. Uzun süren çarpışma neticesinde akşama
Doğru Orhan Bey bir fırsattan istifade ile Şiddetle taarruza geçti. Bizans ordusunda müthiş
Bir panik ve bozulma başladı. İmparator deniz yoluyla İstanbul zor kaçtı. Bu zaferden
Sonra Orhan gazi tekrar İznik üzerine döndü. Artık yardım ümidi son bulan İznik beyi
Bazı Şartlarla teslim oldu.
Bursa’nın zaptından sonra halka gösterilen yumuşaklık ve teslim Şartlarına riayet
iznikin teslimine müteakip de gösterildi. İznik alındıktan sonra bir müddet beylik merkezi
Buraya taşındı. Burada yaptırılan cami medrese imaret gibi yapılarla Şehir kısa zamanda
Türk Şehri manzarasına kavuştu.
İzmit’in Alınması
Daha önce İzmit muhasara edilmişse de imparatorun buranın yardımına koşması
Üzerine Orhan Bey imparatorla anlaşarak muhasarayı kaldırmıştı. İzmit bu olaydan 6 sene
Sonra 1337 başında Şiddetli bir tazyik ve açlık yüzünden teslim oldu. Buradaki adilane
 İdare ve hareketler sebebiyle etraftaki bazı kalelerde muharebesiz teslim olmaya
Başladılar.
Karasi Beyliğinin Bir Kısmının İlhakı
Osmanlı beyliği 14. Asır ortalarına kadar imparatorluğun aleyhinde genişledi. Tam
Bu sırada komşusu Karesi beyliğinde meydana gelen bir hadise beyliğin bazı yerlerinin
Alınmasına sebep oldu.
Karesi beyi Karesi beyin ölümünden sonra oğulları dursun Bey ve Demirhan Bey
Arasında bir iktidar mücadelesi başladı. Bir müddet sonra dursun Bey Osmanlılara iltica
Eyledi. Biraderinin yerine hükümdar olmak isteyerek Orhan beyi tahrik etti. Hükümdar
Olması durumunda bazı Şehirleri Osmanlılara vereceğini de vaat etti. Bunun üzerine
Orhan Bey Demirhan Bey üzerine harekete geçerek Bergama havalisinde kuşattı.
Kuşatma esnasında dursun Bey makul düştü. Nihayet Demirhan da teslime mecbur
Bırakıldı. Karesi beyliğinin büyük bir kısmı ilhak olundu. (Nihayet 1. Murat zamanında
Tamamen işgal edildi. )
Karesi beyliğinin Marmara sahillerinin elde edilmesi Osmanlıların Rumeli’ye
Geçmelerini temin etmek bakımından çok faydalı oldu. Ancak bu sayededir ki Rumeli
Mıntıkasında fütuhat yapılabildi. Karesi beyliğinin değerli emirleri de Osmanlı hizmetine
Girerek büyük başarılar kazandılar.
Ankara’nın Zaptı
Anadolu Selçukileri zamanında mühim bir vilayet olan Ankara bu dönemde Eretna
Beyin elinde bulunuyordu. Eretna’nın vefatı üzerine oğulları arasındaki karışıklıktan
İstifadeyle Orhan Gazi buraya bir miktar kuvvet göndererek zapt etti.
OSMANLI BEYLİĞİNİN TEŞKİLATI
İlk Osmanlı Akçesi
Hudutları sürekli genişletmekte olan bu küçük beylik esaslı bir kurul meydana
Getirmek istediğinden artık yavaş yavaş aşiret usul ve kurallarından ayrılarak bir devlet
Olmak yolunu tutmuştu. İlk defa olarak Osman beyin cülusunun 3. Senesinde Bursa’da
Hükümdarlık alametlerinden olan sikke kestirilmiştir. Bu tarihlerde bir divan teşkil
Edildiğini de görüyoruz.
Şehir ve Kaza İdareleri
Osman gazi zamanından itibaren ele edilen yerler onları zapt etmiş olan beylere
Verilmiş ve daha sonra buraları sancak itibarıyla muharebede asker başbuğu olanlara
Tevcih edilmişti. Küçük mıntıkaların idari adli muameleleri kadı denilen hakimlere
Bırakılmıştı.
Askeri Düzen
İlk fütuhatı yapanlar aşiret kuvvetleri olup hepside atlıydılar. Bu kuvvetler uzun
Zaman muhasarada yapamadıklarından dolayı başarılar gecikiyordu. Bu noktada aşiret
Gençlerinden daimi ve esaslı yaya ve atlı kuvvetlerin teşkili düşünüldü. Piyadesine yaya
Altılılarına müsellem adı verilmiş olan bu kuvvetler kapıkulu ocağının teşkiline kadar elde
Edilen başarıların başlıca etkeni oldular.
Osmanlı Başarısının Manevi Sebepleri
Osmanlı Beyliği daha kurulurken, askeri, adli teşkilatlarla işe başlamış ve özellikle askeri
İşlere fazla önem verilerek başarının sebepleri hazırlanmıştı.
* Osmanlılar fetih ettikleri yerlerdeki halkın dini, içtimai işlerine karışmamış, vicdan
Hürriyetine hürmet etmiştir.
* Ağır vergiler altında ezilmiş olan yeni tebaasından muayyen bir vergi almakla(Cizre)
İktifa etmiştir.
* Mevcut kanunlara aykırı hiçbir keyfi muameleye müsaade etmemiştir.
Bu hususlardan dolayı Osmanlıların kolaylıkla ilerlemeleri ve feth edilen bölge halkının
Türk idaresini kendi idarelerine tercih etmelerini anlamak mümkündür.
* Osmanlılar Anadolu ve Rumeli’nde Hıristiyan varlığını ve idare tarzını bozmayarak
Muhafaza etmişlerdir. Bu sebeple baştanbaşa Hıristiyan unsur ile meskûn olan Balkan
Yarımadasındaki fütuhatı kolaylaşmıştır. Bu hızlı fütuhatın sebebi adilane hareketle idari
Siyasetteki inceliktir.
* Bizans’taki asayişsizlik, keyfi uygulama ve Rum beyleri ve imparatorlarının aşırı vergileri
İktisadi buhran gibi amillerine karşılık, Türklerin disiplinli hareketi feth edilen bölge
Halkına Şefkat, merhamet, adaletli muamele, vergilerin tebânın ödeme gücüne göre tertibi,
Katolik tehditkâr güçlere karşı mutaassıb Balkan Ortodokslarını koruması dini ve vicdanı
Hislerine hizmet etmesi, Osmanlı idaresini bir kurtarıcı olarak karşılamalarına neden
Olmuştur.
* Bu unsurlardan başka asırlarca önce Balkanlara gelerek yerleşen daha sonra
Hıristiyanlaşan Peçenek, Kuman, Gagavuz ve Vardarlar’ın da aynı ırktan olmaları fütuhatı
Hızlandırmış ve kolaylaştırmıştır.
Görülüyor ki Osmanlıların süratle gelişmelerinde Balkan fütuhatında yalnız devletlerarası
İhtilaflardan istifade, siyasetteki maharet ve fütuhatın değil manevi amillerin de tesiri
Vardır. Ancak bu sayede Türkler Rumeli’deki feth ettikleri geniş ülkeleri bir avuç kuvvetle
Elde tutabilmişlerdir. Yine bu sayede Timur darbesiyle Osmanlılar Anadolu parçalanırken
Rumeli’de dimdik durmuştur.
KAYILARIN ANADOLUYA GELİŞİ
Kayıların miladi 9. asırdan itibaren Selçukilerle beraber Ceyhun nehrini geçerek
İran’a geldikleri hakkında bilginler hemfikirdir.
Bir rivayete göre Ceyhun’u geçen Kayı’lar Horasan’da Merv ve Mahan tarafına
Yerleşmişler sonraları Moğol baskısı üzerine yerlerini bırakarak Azerbaycan’a ve Doğu
Anadolu’da Ahlat havalisine gelmişlerdir. Bu kayıtlara göre Kayı boyu Selçukilerle
beraber Horosan’a , Moğol baskısı üzerine Celalüddin HarezmĢah ile Azerbaycan’a ve
Doğu Anadolu’ya göç etmişlerdir.
Fakat XI. Asır sonlarından itibaren Diyarbakır Hasankeyf Harput bölgesine
hükmeden Artukluların Kayı boyundan olduklarına göre bir kısım Kayıların çok zaman
evvel Doğu Anadolu’ya geldikleri unutulmamalıdır.
Bu Kayıların Anadolu’ya geldikten sonra ne suretle dağıldıkları hakkında değişik
Rivayetler vardır. Caber kalesi civarında reisleri Süleyman Şahın Fıratı geçerken boğulması
Üzerine orada durmuşlar bir müddet burada kaldıktan sonra ikiye ayrılmışlar. Bir kısmı
Çukurova’ya gelmişlerdir. Çukurova’ya gelmiş olanlar da ikiye bölünerek bir kısmı
Erzurum civarına göçmüşler burada aralarında ihtilaf çıkarak bir kısmı asıl yurtlarına
Dönmüş, Ertuğrul ile kardeşi Dündar’ın emrindeki 400 çadır halkı ise bir müddet burada
Kaldıktan sonra Moğol baskısı üzerine Alâeddin Keykubat’a müracaat ederek Ankara’nın
Batısındaki Karaca dağ Rum hududu taraflarına yerleştirilmişler daha sonra söğüt ve
Domaniç havalisini işgal etmişlerdir.


Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Fetih İle İlgili İddialara Cevaplar

Fâtih Sultân Mehmed’in İstanbul’u kılıç gücüyle aldığı, başta Ayasofya’yı camiye çevirme olmak üzere, Hıristiyanlara ait mabedleri yok ettiği, şehirde katliam yaptığı ve en önemlisi de İstanbul’u yakıp yıktığı söylenmektedir. Bunlar doğru mudur? Hemen şunu ifade edelim ki, bu tür iddiaları, bizzat fethe katılan Bizans tarihçileri bile söylemeye cesaret edememiştir. Zira Fâtih Sultân Mehmed, İstanbul’un fethini de ve diğer fetihlerini de, tamamen İslâm Hukukunun hükümleri çerçevesinde yapmıştır. İslâm Hukukuna göre, bil-fiil harp halinde bile, İslâm ordularına düşmanın şahıs ve mallarına karşı bazı fiillerin icrası, yasaklanmıştır. Ecdâdımızı zaferden zafere koşturan en önemli sebeplerden biri, bu esaslara harfiyyen uymalarıdır. Zaten zaferler, bu esaslara uymaları ile doğru orantılıdır.  Yasak fiilleri kısaca sayalım:  Zulüm ve işkence ile öldürmek; muhârip sınıfına girmeyen kadınları, küçükleri sahiplerine hizmet için gelmiş köleleri, sakat ve müzminleri, yaşlıları, hasta...

SULTAN III.AHMED HAN

SULTAN III.AHMED HAN III. Ahmed, IV. Mehmed’in 1674 yılında yine Emetüllah Gülnûş Sultân’dan dünyaya gelen ikinci oğludur. Ağabeyi ile âhenk içinde 9 yıla yakın veliahd olarak hayatını devam ettirmiştir. Ağabeyi kadar olmasa dahi, hattât, şâir ve müziğe meyli bulunan kültürlü bir padişahtır. Birinci Edirne Vak’ası’ından hemen sonra yani 1703’ün Ağustos ayında, Hânedân-ı Âl-i Osman aley- hine sözlerin dahi söylendiği bir havada, Şeyhülislâmın ısrarıyla tahta geçirilmiştir. III. Ahmed dönemini ana hatlarıyla şöylece özetlemek mümkündür: Birinci Saltanat Devresi (1703-1718): 1703-1711 tarihleri arasındaki ilk yıllarında, önce iç huzuru sağlamaya çalışmış ve Edirne Vak’asının failleri teker teker cezalandırılmıştır. Sokullu veya Köprülü gibi dirâyetli bir sad- razam arayışındaydı ve kendisini tahta getirenlerin etkilerinin farkındaydı. Çok sayıda sadrazam değişikliğinden sonra Silâhdâr Dâmâd Çorlulu Ali Paşa’da karar kıldı ve devlet işlerini önemli ölçüde 4 yıl kadar ona...

SULTAN III.MUSTAFA HAN

SULTAN III.MUSTAFA HAN III. Ahmed’in 1717 yılında Emine Mihrişah Sultân’dan dünyaya gelen oğlu dur. Laleli Camiinin bânisi olan III. Mustafa, Ekim 1756 yılında III. Osman’ın vefatı üzerine Osmanlı tahtına oturmuş ve 1769 tarihinden itibaren de Gâzi ünvanını kullanmıştır. Müneccimlik ve ilm-i nücûma aşırı bir ilgisi olduğu söylenmektedir. Şâir, hattât ve âlim bir padişah olan III. Mustafa, sadrazamı Koca Râgıb Paşa olması hasebiyle, saltanatının ilk on yılını huzur içinde devam ettirmiştir. Râgıb Paşa, akıllı bir vezirdir ve Padişahın harp ilanı arzu larını 6 yıl boyunca dirâyetle reddetmiştir. 1757’de son cülûs bahşişini veren ve daha sonra bu âdeti ortadan kaldıran III. Mustafa, devlet hayatın daki problemleri ıslaha meyilli, malî konularda hassâstır. Süveyş Kanalını açmayı düşünen devlet adamlarındandır. Kapıkulu Ocaklarını rahatsız etmeden bazı reformlar yapmaya çalışmış; piyadeye dokunmadan topçu ve bahriye subayları yetiştiren Mühendishâne-i Berrî-i Hümâyûn ve Müh...